Στις 27 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε στη Μόσχα η 8η σύνοδος κορυφής του Φόρουμ Χωρών Εξαγωγής Φυσικού Αερίου
Οι ηγέτες των χωρών που εξάγουν φυσικό αέριο διαπιστώνουν ότι ο παγκόσμιος ενεργειακός χάρτης υφίσταται μια βαθιά αλλαγή, η οποία αναδιαμορφώνει τις ισορροπίες ισχύος και θέτει νέους οικονομικούς όρους για τις επόμενες δεκαετίες.
Η επετειακή σύνοδος του «ΟΠΕΚ του φυσικού αερίου» στη Μόσχα
Στις 27 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε στη Μόσχα η 8η σύνοδος κορυφής του Φόρουμ Χωρών Εξαγωγής Φυσικού Αερίου (GECF), ενός οργανισμού που συχνά αποκαλείται «ΟΠΕΚ του φυσικού αερίου» και συμπληρώνει πλέον 25 χρόνια λειτουργίας. Στο φόρουμ συμμετέχουν 12 χώρες, μεταξύ των οποίων η Ρωσία, το Κατάρ, το Ιράν και η Αλγερία, ενώ οκτώ ακόμη χώρες έχουν καθεστώς παρατηρητή.
Συνολικά, τα μέλη και οι συμμετέχοντες στο φόρουμ αντιπροσωπεύουν το 70% των αποδεδειγμένων παγκόσμιων αποθεμάτων φυσικού αερίου, το 38% της εμπορεύσιμης παραγωγής και το 47% των διεθνών εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Η παρουσία του Ρώσου προέδρου Vladimir Putin ανέδειξε την πολιτική και οικονομική βαρύτητα της συνάντησης. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η Ρωσία προχωρά συστηματικά στην ενίσχυση της τεχνολογικής της αυτονομίας, αναπτύσσοντας τις εγχώριες παραγωγικές της δυνατότητες και επενδύοντας σε τεχνολογίες LNG που έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή στην Αρκτική.
Παράλληλα, ο Putin πρότεινε την εντατικοποίηση των διαβουλεύσεων μεταξύ των μελών του GECF για την αντιμετώπιση κρίσεων στην αγορά φυσικού αερίου. Στόχος, όπως ανέφερε, είναι η αξιολόγηση των κινδύνων, συμπεριλαμβανομένων των απειλών κατά των ενεργειακών υποδομών, καθώς και ο καλύτερος συντονισμός των προσεγγίσεων των χωρών ως προς τον εφοδιασμό.
Σε αντίθεση με τον ΟΠΕΚ, το GECF δεν καθορίζει τις τιμές του φυσικού αερίου ούτε επιβάλλει ποσοστώσεις παραγωγής. Ο ρόλος του επικεντρώνεται στην ανταλλαγή πληροφοριών, στη συζήτηση ζητημάτων ενεργειακής πολιτικής και στην εναρμόνιση των θέσεων των συμμετεχουσών χωρών.
Η διαφοροποίηση αυτή συνδέεται με τις ιδιαιτερότητες της αγοράς φυσικού αερίου, η οποία στηρίχθηκε παραδοσιακά σε μακροχρόνιες συμβάσεις διάρκειας 15 έως 25 ετών, με τιμές συνδεδεμένες είτε με το πετρέλαιο είτε με συγκεκριμένους εμπορικούς κόμβους. Σε αντίθεση με την αγορά πετρελαίου, η άμεση μεταβολή των ποσοτήτων που διατίθενται στην αγορά ή η γρήγορη αλλαγή προμηθευτή δεν είναι ούτε πρακτικά ούτε νομικά εύκολη υπόθεση.
Ωστόσο, οι δύο οργανισμοί παρουσιάζουν κοινά χαρακτηριστικά, καθώς η συγκέντρωση σημαντικών ενεργειακών πόρων και βασικών αγωγών μεταφοράς στις χώρες που συμμετέχουν στο GECF προσδίδει στο φόρουμ σημαντική πολιτική επιρροή.
Η πρόταση για Τράπεζα Φυσικού Αερίου και η προστασία από τις κυρώσεις
Κεντρικό κείμενο της συνόδου αποτέλεσε η Διακήρυξη της Μόσχας, μέσω της οποίας το φυσικό αέριο αναγνωρίστηκε όχι ως προσωρινή ή μεταβατική ενεργειακή λύση, αλλά ως βασικός πυλώνας της παγκόσμιας ενεργειακής και επισιτιστικής ασφάλειας για τις επόμενες δεκαετίες.
Η Ρωσία τάχθηκε επίσης υπέρ της δημιουργίας μιας Τράπεζας Φυσικού Αερίου, η οποία θα χρηματοδοτεί μακροπρόθεσμα έργα υποδομών φυσικού αερίου στην Αφρική και σε άλλες περιοχές του κόσμου. Σύμφωνα με την πρόταση, η δομή της θα μπορούσε να ακολουθεί το πρότυπο της Νέας Τράπεζας Ανάπτυξης των BRICS, παρέχοντας τη δυνατότητα:
- Πραγματοποίησης διασυνοριακών πληρωμών εκτός του δυτικού τραπεζικού συστήματος και του δικτύου SWIFT.
- Χρηματοδότησης επενδύσεων με τη χρήση εθνικών νομισμάτων.
- Περιορισμού της έκθεσης των κεφαλαίων σε κινδύνους που σχετίζονται με την επιβολή κυρώσεων.
Το ρωσικό μοντέλο για την πλήρη ενεργειακή αλυσίδα φυσικού αερίου
Το προτεινόμενο μοντέλο χρηματοδότησης προβλέπει ότι η τράπεζα θα χορηγεί μακροπρόθεσμα δάνεια, τα οποία θα αξιοποιούνται από ρωσικές εταιρείες, όπως η Gazprom και η Novatek, για την κατασκευή αγωγών, τερματικών σταθμών LNG και μονάδων ηλεκτροπαραγωγής.
Με αυτόν τον τρόπο, η Ρωσία θα μπορούσε να εξασφαλίζει μακροχρόνιες εμπορικές συμφωνίες, ενώ οι χώρες που θα υποδέχονται τις επενδύσεις θα αποκτούσαν υποδομές που θα στηρίζουν την οικονομική τους ανάπτυξη.
Παράλληλα, η Μόσχα υποστηρίζει ότι έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στην αντικατάσταση δυτικών τεχνολογιών και εξοπλισμού με εγχώριες λύσεις. Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με τη ρωσική προσέγγιση, επιτρέπει στη χώρα να προσφέρει μια ολοκληρωμένη αλυσίδα τεχνολογιών φυσικού αερίου, κατά το πρότυπο που έχει αναπτύξει στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας.
Οι δυνατότητες που περιγράφονται περιλαμβάνουν:
1. Λογισμικό και γεωλογική μοντελοποίηση: Υιοθέτηση ρωσικών εφαρμογών, όπως το RN-GRID και λογισμικά των Gazprom Neft και Rosatom, για την τρισδιάστατη απεικόνιση ταμιευτήρων και την υδραυλική ρωγμάτωση, καθώς και χρήση εγχώριων σταθμών θαλάσσιας εξερεύνησης.
2. Προηγμένα συστήματα γεώτρησης: Ανάπτυξη εγχώριου εξοπλισμού για σύνθετες κατευθυνόμενες γεωτρήσεις και έξυπνα φρέατα σε βάθη αρκετών χιλιομέτρων.
3. Υποθαλάσσια παραγωγή: Διασφάλιση της αυτόνομης λειτουργίας συστημάτων εξόρυξης φυσικού αερίου στον βυθό.
4. Εξοπλισμός και υποδομές μεταφοράς: Αντικατάσταση στροβίλων των Siemens και General Electric με ρωσικές κατασκευές, καθώς και μετάβαση σε εγχώριους σωλήνες μεγάλης διαμέτρου και μονωτικά υλικά, συμπεριλαμβανομένων ειδικών σωληνώσεων που μπορούν να λειτουργούν υπό εξαιρετικά υψηλή πίεση στον βυθό.
5. Τεχνολογίες υγροποίησης: Ανάπτυξη εγχώριων τεχνολογιών, όπως οι Arctic Cascade και Arctic Mix της Novatek, οι οποίες χρησιμοποιούν μικτά ψυκτικά μέσα για μεγάλες μονάδες υγροποίησης φυσικού αερίου.
6. Κρυογονικός εξοπλισμός: Βελτίωση της παραγωγής μεγάλων σπειροειδών εναλλακτών θερμότητας και κρυογονικών αντλιών.
Με βάση αυτή την προσέγγιση, η Ρωσία υποστηρίζει ότι μπορεί να καλύψει όλα τα στάδια της αλυσίδας φυσικού αερίου — από τον σχεδιασμό και τις γεωτρήσεις έως την εξόρυξη, τη μεταφορά και την υγροποίηση — χρησιμοποιώντας εγχώριο εξοπλισμό, τουρμπίνες και λογισμικό.
Για τις χώρες του Παγκόσμιου Νότου, μια τέτοια πρόταση παρουσιάζεται ως δυνατότητα ενίσχυσης της τεχνολογικής τους ανεξαρτησίας από τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το LNG αναμένεται να κυριαρχήσει στο διεθνές εμπόριο
Στη σύνοδο, ο γενικός γραμματέας του GECF, Philip Mshelbila, παρουσίασε μακροπρόθεσμη πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία το υγροποιημένο φυσικό αέριο θα αντιστοιχεί περίπου στο 64% του συνολικού διεθνούς εμπορίου φυσικού αερίου έως το 2050.
Παράλληλα, η Σενεγάλη ανακοίνωσε την ένταξή της στο Φόρουμ Χωρών Εξαγωγής Φυσικού Αερίου, διευρύνοντας περαιτέρω τη συμμετοχή στον οργανισμό.
www.bankingnews.gr
Η επετειακή σύνοδος του «ΟΠΕΚ του φυσικού αερίου» στη Μόσχα
Στις 27 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε στη Μόσχα η 8η σύνοδος κορυφής του Φόρουμ Χωρών Εξαγωγής Φυσικού Αερίου (GECF), ενός οργανισμού που συχνά αποκαλείται «ΟΠΕΚ του φυσικού αερίου» και συμπληρώνει πλέον 25 χρόνια λειτουργίας. Στο φόρουμ συμμετέχουν 12 χώρες, μεταξύ των οποίων η Ρωσία, το Κατάρ, το Ιράν και η Αλγερία, ενώ οκτώ ακόμη χώρες έχουν καθεστώς παρατηρητή.
Συνολικά, τα μέλη και οι συμμετέχοντες στο φόρουμ αντιπροσωπεύουν το 70% των αποδεδειγμένων παγκόσμιων αποθεμάτων φυσικού αερίου, το 38% της εμπορεύσιμης παραγωγής και το 47% των διεθνών εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Η παρουσία του Ρώσου προέδρου Vladimir Putin ανέδειξε την πολιτική και οικονομική βαρύτητα της συνάντησης. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η Ρωσία προχωρά συστηματικά στην ενίσχυση της τεχνολογικής της αυτονομίας, αναπτύσσοντας τις εγχώριες παραγωγικές της δυνατότητες και επενδύοντας σε τεχνολογίες LNG που έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή στην Αρκτική.
Παράλληλα, ο Putin πρότεινε την εντατικοποίηση των διαβουλεύσεων μεταξύ των μελών του GECF για την αντιμετώπιση κρίσεων στην αγορά φυσικού αερίου. Στόχος, όπως ανέφερε, είναι η αξιολόγηση των κινδύνων, συμπεριλαμβανομένων των απειλών κατά των ενεργειακών υποδομών, καθώς και ο καλύτερος συντονισμός των προσεγγίσεων των χωρών ως προς τον εφοδιασμό.
Σε αντίθεση με τον ΟΠΕΚ, το GECF δεν καθορίζει τις τιμές του φυσικού αερίου ούτε επιβάλλει ποσοστώσεις παραγωγής. Ο ρόλος του επικεντρώνεται στην ανταλλαγή πληροφοριών, στη συζήτηση ζητημάτων ενεργειακής πολιτικής και στην εναρμόνιση των θέσεων των συμμετεχουσών χωρών.
Η διαφοροποίηση αυτή συνδέεται με τις ιδιαιτερότητες της αγοράς φυσικού αερίου, η οποία στηρίχθηκε παραδοσιακά σε μακροχρόνιες συμβάσεις διάρκειας 15 έως 25 ετών, με τιμές συνδεδεμένες είτε με το πετρέλαιο είτε με συγκεκριμένους εμπορικούς κόμβους. Σε αντίθεση με την αγορά πετρελαίου, η άμεση μεταβολή των ποσοτήτων που διατίθενται στην αγορά ή η γρήγορη αλλαγή προμηθευτή δεν είναι ούτε πρακτικά ούτε νομικά εύκολη υπόθεση.
Ωστόσο, οι δύο οργανισμοί παρουσιάζουν κοινά χαρακτηριστικά, καθώς η συγκέντρωση σημαντικών ενεργειακών πόρων και βασικών αγωγών μεταφοράς στις χώρες που συμμετέχουν στο GECF προσδίδει στο φόρουμ σημαντική πολιτική επιρροή.
Η πρόταση για Τράπεζα Φυσικού Αερίου και η προστασία από τις κυρώσεις
Κεντρικό κείμενο της συνόδου αποτέλεσε η Διακήρυξη της Μόσχας, μέσω της οποίας το φυσικό αέριο αναγνωρίστηκε όχι ως προσωρινή ή μεταβατική ενεργειακή λύση, αλλά ως βασικός πυλώνας της παγκόσμιας ενεργειακής και επισιτιστικής ασφάλειας για τις επόμενες δεκαετίες.
Η Ρωσία τάχθηκε επίσης υπέρ της δημιουργίας μιας Τράπεζας Φυσικού Αερίου, η οποία θα χρηματοδοτεί μακροπρόθεσμα έργα υποδομών φυσικού αερίου στην Αφρική και σε άλλες περιοχές του κόσμου. Σύμφωνα με την πρόταση, η δομή της θα μπορούσε να ακολουθεί το πρότυπο της Νέας Τράπεζας Ανάπτυξης των BRICS, παρέχοντας τη δυνατότητα:
- Πραγματοποίησης διασυνοριακών πληρωμών εκτός του δυτικού τραπεζικού συστήματος και του δικτύου SWIFT.
- Χρηματοδότησης επενδύσεων με τη χρήση εθνικών νομισμάτων.
- Περιορισμού της έκθεσης των κεφαλαίων σε κινδύνους που σχετίζονται με την επιβολή κυρώσεων.
Το ρωσικό μοντέλο για την πλήρη ενεργειακή αλυσίδα φυσικού αερίου
Το προτεινόμενο μοντέλο χρηματοδότησης προβλέπει ότι η τράπεζα θα χορηγεί μακροπρόθεσμα δάνεια, τα οποία θα αξιοποιούνται από ρωσικές εταιρείες, όπως η Gazprom και η Novatek, για την κατασκευή αγωγών, τερματικών σταθμών LNG και μονάδων ηλεκτροπαραγωγής.
Με αυτόν τον τρόπο, η Ρωσία θα μπορούσε να εξασφαλίζει μακροχρόνιες εμπορικές συμφωνίες, ενώ οι χώρες που θα υποδέχονται τις επενδύσεις θα αποκτούσαν υποδομές που θα στηρίζουν την οικονομική τους ανάπτυξη.
Παράλληλα, η Μόσχα υποστηρίζει ότι έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στην αντικατάσταση δυτικών τεχνολογιών και εξοπλισμού με εγχώριες λύσεις. Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με τη ρωσική προσέγγιση, επιτρέπει στη χώρα να προσφέρει μια ολοκληρωμένη αλυσίδα τεχνολογιών φυσικού αερίου, κατά το πρότυπο που έχει αναπτύξει στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας.
Οι δυνατότητες που περιγράφονται περιλαμβάνουν:
1. Λογισμικό και γεωλογική μοντελοποίηση: Υιοθέτηση ρωσικών εφαρμογών, όπως το RN-GRID και λογισμικά των Gazprom Neft και Rosatom, για την τρισδιάστατη απεικόνιση ταμιευτήρων και την υδραυλική ρωγμάτωση, καθώς και χρήση εγχώριων σταθμών θαλάσσιας εξερεύνησης.
2. Προηγμένα συστήματα γεώτρησης: Ανάπτυξη εγχώριου εξοπλισμού για σύνθετες κατευθυνόμενες γεωτρήσεις και έξυπνα φρέατα σε βάθη αρκετών χιλιομέτρων.
3. Υποθαλάσσια παραγωγή: Διασφάλιση της αυτόνομης λειτουργίας συστημάτων εξόρυξης φυσικού αερίου στον βυθό.
4. Εξοπλισμός και υποδομές μεταφοράς: Αντικατάσταση στροβίλων των Siemens και General Electric με ρωσικές κατασκευές, καθώς και μετάβαση σε εγχώριους σωλήνες μεγάλης διαμέτρου και μονωτικά υλικά, συμπεριλαμβανομένων ειδικών σωληνώσεων που μπορούν να λειτουργούν υπό εξαιρετικά υψηλή πίεση στον βυθό.
5. Τεχνολογίες υγροποίησης: Ανάπτυξη εγχώριων τεχνολογιών, όπως οι Arctic Cascade και Arctic Mix της Novatek, οι οποίες χρησιμοποιούν μικτά ψυκτικά μέσα για μεγάλες μονάδες υγροποίησης φυσικού αερίου.
6. Κρυογονικός εξοπλισμός: Βελτίωση της παραγωγής μεγάλων σπειροειδών εναλλακτών θερμότητας και κρυογονικών αντλιών.
Με βάση αυτή την προσέγγιση, η Ρωσία υποστηρίζει ότι μπορεί να καλύψει όλα τα στάδια της αλυσίδας φυσικού αερίου — από τον σχεδιασμό και τις γεωτρήσεις έως την εξόρυξη, τη μεταφορά και την υγροποίηση — χρησιμοποιώντας εγχώριο εξοπλισμό, τουρμπίνες και λογισμικό.
Για τις χώρες του Παγκόσμιου Νότου, μια τέτοια πρόταση παρουσιάζεται ως δυνατότητα ενίσχυσης της τεχνολογικής τους ανεξαρτησίας από τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το LNG αναμένεται να κυριαρχήσει στο διεθνές εμπόριο
Στη σύνοδο, ο γενικός γραμματέας του GECF, Philip Mshelbila, παρουσίασε μακροπρόθεσμη πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία το υγροποιημένο φυσικό αέριο θα αντιστοιχεί περίπου στο 64% του συνολικού διεθνούς εμπορίου φυσικού αερίου έως το 2050.
Παράλληλα, η Σενεγάλη ανακοίνωσε την ένταξή της στο Φόρουμ Χωρών Εξαγωγής Φυσικού Αερίου, διευρύνοντας περαιτέρω τη συμμετοχή στον οργανισμό.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών